قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأعراف ) (۵۲۸)
ویرایش و تحلیل
از
فریدون ابراهیمی
﴿وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ اسْكُنُوا هَٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُوا حِطَّةٌ وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيئَاتِكُمْ ۚ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ﴾
[ الأعراف: ۱۶۱]
و به آنان گفته شد كه در اين قريه سكونت كنيد و هر جا هر چه خواهيد بخوريد و بگوييد كه گناهان ما را بريز و سجدهكنان از دروازه داخل شويد، تا گناهانتان را بيامرزيم.
به پاداش نيكوكاران خواهيم افزود.
کریم
در این آیه و نه فقط در این آیه،
انسان ـ تصور و انسان ـ تصویر معین خاصی را نمایندگی و تبلیغ می کند:
خدا به مثابه اوتوریته (نخبه، مرجع) مطلق
هم
برای انسان ها تعیین تکلیف می کند
(در اين قريه سكونت كنيد و هر جا هر چه خواهيد بخوريد )
و
هم
تعیین حرف می کند
(بگوييد كه گناهان ما را بريز و سجدهكنان از دروازه داخل شويد، تا گناهانتان را بيامرزيم.)
و
هم
بشریت را به طور کلی گناهکار (بدهکار خدا) قلمداد می کند.
نسبتی که در مسیحیت هم به بشریت داده می شود:
اعدام زجربار عیسی مسیح به معنی تقبل گناهان بشر توسط او و تبرئه بشریت قلمداد می شود.
عیسی مسیح خود را فدای بشر می کند.
می توان گفت که کریم در این آیه، دیالک تیک تئوری و پراتیک (حرف و عمل) را به صورت دیالک تیک اراده و فرمان الهی و انجام کورکورانه و کودک واره توسط بشریت
بسط و تعمیم می دهد
و
وارونه می سازد:
یعنی نقش تعیین کننده را از ان اراده و فرمان الهی (تئوری، حرف) می داند
و
نه از آن پراتیک (عمل).
بشر بدین طریق خردزدایی، خود اندیشی زدایی و آدمیت زدایی می شود.
بشر صغیر واره، کودک واره، ناقص العقل واره محسوب و قلمداد می شود.
یعنی
به درجه ای نازلتر از نباتات و جانوران تنزل داده می شود.
برای اینکه خدا حرف در «دهن» نباتات و جانوران نمی گذارد.
یعنی
نباتات و جانوران آزادتر و مختارتر و «آدم تر» از بشر تلقی می شوند.
با جایگزینی خدا با خرد در فلسفه کلاسیک بورژوایی (کانت و هگل و فویرباخ)
یعنی
با برتر از خدا محسوب داشتن خرد (فلسفه)، اختیار (آزادی) و خودمختاری (اساثلال) بشر اعلام و عملی می شود.
ادامه دارد.
