شین میم شین

بوستان

باب سوم

در عشق و مستی و شور

حکایت هفدهم

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۵ ـ ۹۶ )

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم

گوی زمین ربوده چوگان عدل او ست

و این بر کشیده گنبد نیلی حصار هم.

معنی تحت اللفظی:

هم گوی زمین ربوده چوگان عدل شاه (سعد ابن زنگی) است

و

هم گنبد نیلی (آسمان آبی) در حصار او ست.

سعدی

در این بیت شعر

دیالک تیک گوی و چوگان

را

به صورت دیالک تیک زمین (جامعه) و عدالت شاهانه

و

دیالک تیک آسمان و زمین

را

به صورت دیالک تیک گنبد نیلی و حصار شاهانه

بسط و تعمیم می دهد

تا

هندوانه بزرگی زیر بغل شاه (سعد ابن زنگی) بچپاند.

بدین طریق

طبیعت (آسمان و زمین) را تابع اراده شاهانه جا می زند.

ادامه دارد.