undefined

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

شین میم شین

پ

جان لاک

جان لاک

(۱۶۳۲ ـ ۱۷۰۴)

فیلسوف انگلیسی

نماینده اصلی امپیریسم (تجربه گرایی)

از شخصیت های برجسته روشنگری انگلیس

از تئوریسین های قرارداد اجتماعی

اعلامیه استقلال آمریکا، قانون اساسی آمریکا و انقلاب فرانسته

تحت تأثیر فلسفه سیاسی او بوده اند.

ادامه

۹

· از این رو ست که لنین می گوید که سنسوئالیسم (حسگرائی) هنوز ماتریالیسم نیست:

الف

· «از مبداء احساس ها هم می توان راه سوبژکتیویسم را در پیش گرفت و به سولیپسیسم رسید و اجسام را مجموعه هائی و یا ترکیباتی از احساس ها دانست و هم می توان راه اوبژکتیویسم را در پیش گرفت و به ماتریالیسم رسید و احساس ها را تصاویر اجسام، تصاویر جهان خارج دانست.

ب

· برای موضع اول، یعنی برای اگنوستیسیسم (ندانمگرائی) و یا اگر قدری پیشتر برویم، ایدئالیسم ذهنی، نمی تواند حقیقت عینی وجود داشته باشد.

پ

· برای موضع دوم، یعنی برای ماتریالیسم به رسمیت شناختن حقیقت عینی اهمیت اساسی دارد.»

· (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۴، ص ۱۲۳)

۱۰

· هم ماتریالیست های فرانسه و هم ایدئالیست ها (برکلی و هیوم) نظرات جان لاک را مبدأ خود قرار می دهند.

۱۱

· اهمیت تئوری سیاسی و سوسیولوژیکی جان لاک که در اثرش تحت عنوان «طرح های دوگانه حکومت» (۱۶۹۰) مطرح می شوند، کمتر بوده است.

۱۲

· جان لاک در این کتاب، تئوری حقوق طبیعی را در راستای تمایلات بورژوازی لیبرال انگلیس توسعه می دهد و تکامل می بخشد.

۱۳

· به نظر او (برخلاف هوبس) میان حقوق طبیعی در وضع طبیعی و قانون طبیعی در دولت عقل تفاوت اساسی وجود ندارد.

۱۴

· دولت فقط برای تضمین حقوق طبیعی و قبل از همه، برای تضمین حقوق مالکیتی در وضع طبیعی به وجود آمده است.

۱۵

· منشاء دولت را جان لاک قراردادی میان مردم و حکام می داند.

۱۶

· او بر آن است که انسان ها بنا بر تجارب خود می آموزند که کدام فرم از حکومت با نیازهای شان سازگاری بهتری دارد.

۱۷

· در آغاز، قدرت دولتی را در اختیار یک شخص قرار می دهند، بی آنکه حد و مرز صریحی برای قدرت او تعیین کنند.

۱۸

· تنها پس از آنکه به خطر تبدیل سلطنت به استبداد پی می برند، بنیان ها و حقوق حکومت را مورد بررسی دقیقتر قرار می دهند و نظامی را پی ریزی می کنند که در آن قوه مقننه از قوه مجریه جدا باشد و شاه تنها در رأس قوه مجریه قرار داشته باشد.

۱۹

· اینجا پیوند میان تئوری شناخت سنسوئالیستی جان لاک و تصور او راجع به پیشرفت تاریخی به وضوح دیده می شود.

۲۰

· توسعه و تکامل روشنگری انگلیس در قرن هجدهم میلادی از سوئی تحت تأثیر انقلاب صنعتی و از سوی دیگر ـ به قول کلاسیک های مارکسیسم ـ تحت تأثیر تحکیم «سلطنت مشروطه منبعث از انقلاب شکوهمند (۱۶۸۸) و روی گرداندن گام به گام بورژوازی انگلیس از گذشته انقلابی خویش بوده است که با تحکیم قدرت آن در رابطه بوده است.»

· (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۱، ص ۳۰۱)

ادامه دارد.