undefined

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

شین میم شین

روشنگری آلمان

ادامه

۱۵

  • جنبش پیتیسم از دانشگاه هاله (سال بنیانگذاری ۱۶۹۴میلادی) از سوی اسپنر و فرانکه غاز شد و قبل از همه میان روحانیت شمال آلمان طرفدارانی پیدا کرد.

۱۶

  • مهمترین اثر پیتیسم آلمانی عبارت بود از کتاب گوتفرید آرنولد (۱۶۶۶ ـ ۱۷۱۷ میلادی) تحت عنوان «کلیساهای بیطرف و تاریخ نفاق» (۱۶۹۹ میلادی)

۱۷

  • در این کتاب، ارواح آزادی خواه و تحت پیگرد کلیساهای همه قرون را متهم می کنند و به محاکمه می کشند.

۱۸

  • اثر آرنولد را می توان به عنوان اثری آلمانی همتراز با فرهنگ لغات بیل ارزیابی کرد.

۱۹

  • چون بورژوازی آلمان در مقابل عطش پیتیستی به کردوکار عملی و اجتماعی مفید قادر به تعیین آماج های اجتماعی و سیاسی خود نبود، پیتیسم در مغایرت با کالوه نیسم ، پوریتانیسم و یانزنیسم ، به زودی خصلت ترقی طلبانه آغازینش را از دست داد و به یک جنبش ضد روشنگری مبدل شد که در سرسپردگی به استبداد فئودالی فرقی با ارتدوکسی لوتری نداشت.

  • (ورنر کراوس)

۲۰

  • روند تشکیل جهان بینی نوین بورژوائی به طرز بیسابقه ای در فلسفه تحقق یافت.

۲۱

  • این امری طبیعی بود، زیرا جهان بینی بورژوائی به اثبات فلسفی آزاد از ایدئولوژی مذهبی نیاز داشت.

۲۲

  • اما این روند نیز در آلمان کندتر از انگلستان و فرانسه صورت گرفت.

۲۳

  • ظاهرا فلسفه راسیونالیستی که کریستیان ولف (۱۶۷۹ ـ ۱۷۵۴ میلادی) به پیروی از لایب نیتس به وجود آورد، آموزه اخلاق را از وابستگی به تئولوژی آزاد ساخت و کوشید تا مذهب عقلی را با مذهب وحیی سازش دهد، که با حوایج بورژوازی آلمان در نیمه اول قرن هجدهم سازگاری بیشتری داشت.

۲۴

  • برای ولف نیز همانند همه سیستم های راسیونالیستی تنها متد متافیزیکی (ضد دیالک تیکی) قابل اعتماد بود.

۲۵

  • آموزه دولت ولف از نوع استبداد روشنگری گرا است که فریدریش دوم پروس را سرمشق بارها کپیه شده ای برای خوانین مطرح می سازد.

ادامه دارد.