فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۳۳)
پروفسور وینفرید شرودر
پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک
برگردان
شین میم شین
۳
روشنگری اسپانیا
ادامه
روشنگری واپسین اسپانیا
۱
- بنیانگذار و سردمدار بزرگ روشنگری واپسین اسپانیا یوولانوز نام داشت که در سال ۱۷۹۵ میلادی به دستور رژیم، کتابی تحت عنوان «گزارشی راجع به اصلاحات ارضی» تألیف کرد که حاوی برنامه فلسفه و سیاسی روشنگری واپسین اسپانیا بوده است.
۲
- روشنگری واقعی اسپانیا تقریبا با دوره سلطنت کارل سوم (۱۷۵۹ ـ ۱۷۸۸ میلادی) همزمان بوده است.
۳
- روشنگری اسپانیا در این برهه زمانی به مثابه یک جنبش فکری راهنما وارد عمل می شود و به تدوین یک جهان ـ تصویر فلسفی پراتیک گرا مبادرت می ورزد که موجب راهیابی سنسوئآلیستی (مبتنی بر حسگرائی) به کلیه عرصه های دانش می شود.
۴
- کتاب چهارجلدی ورنی تحت عنوان «متد اصیل تحصیل» در سال ۱۷۶۰ میلادی از زبان پرتقالی به زبان اسپانیائی ترجمه و منتشر می شود، که حاوی طرح مبتنی حسگرائی بوده است.
۵
- اختلافات و تضادهای جاری در روشنگری اسپانیا (همانطور هم در روشنگری فرانسه) انعکاس اختلافات و تضادهای درون ـ کلیسائی اسپانیا و فرقه های مختلف مذهبی بوده اند.
۶
- در این مبارزات نیروهای یانزنیستی بر یزوئیست ها غالب می آیند.
۷
- با تبعید فرقه یزوئیستی در سال ۱۷۶۷ میلادی از سوی وزارتخانه دولتمدار روشنگری گرا به نام آراندا (۱۷۱۸ ـ ۱۷۹۹میلادی) که یکی از دوستان دیدرو بود، حزب طرفدار روشنگری اسپانیا به پیروزی قطعی و تعیین کننده ای نایل آمد.
ادامه دارد.
+ نوشته شده در دوشنبه دهم فروردین ۱۴۰۵ ساعت 13:18 توسط سیاوش زهری
|