فرهنگ مفاهیم فلسفی (خ) خرد (عقل، فرنونفت، راسیون) (۳)
پروفسور دکتر مانفرد بور
برگردان
شین میم شین
۱۰
توماس هوبس (هابس)
(۱۵۸۸ ـ ۱۶۷۹)
ریاضی دان،
دولت ـ تئوریسن
فیلسوف انگلیسی در عصر جدید آغازین
کتاب معروف او «هیولا» نام دارد.
۱
- حتی هوبس می نویسد:
الف
- «حکمت حقیقی اکنون، به معنی شناخت حقیقت در همه چیزها ست.
ب
- حکمت حقیقی از یادآوری چیزها سرچشمه می گیرد.
- از یادآوری چیزهائی که با عناوین معین و ثابت به خاطر می آیند.
پ
- حکمت حقیقی کار روح سلحشور و غلیان ناگهانی نیست.
ت
- حکمت حقیقی کار خرد راستین است، کار فلسفه است.»
۲
- و دیدرو می گوید:
الف
- «خرد برای فلسفه، همان معنی را دارد که رحمت الهی برای مؤمنان.
ب
- رحمت الهی مؤمنان را به اعمال خیر سوق می دهد و خرد فلاسفه را.»
۳
- فلسفه کلاسیک بورژوائی هویت خود را در خرد می جوید.
۴
- برای فلسفه کلاسیک بورژوائی خرد و فلسفه یکی است.
۵
- اما جالب این است، که فلسفه کلاسیک بورژوائی به ندرت تعریف روشن و جامعی از مفهوم خرد ارائه می دهد.
- اگرچه در تمام اقدامات خود، خرد را پیش شرط قرار می دهد.
۶
- در کلیه سیستم های فلسفه کلاسیک بورژوائی ـ بدون استثنا ـ از خرد سخن می رود، ولی به زحمت می توان در آنها تعریف انتقادی واقعی از مفهوم خرد پیدا کرد.
۷
ایمانوئل کانت
(۱۷۲۴ ـ ۱۸۰۴)
برجسته ترین نماینده فلسفه کلاسیک آلمان
اثر او تحت عنوان «نقد خرد محض»
نقطه عطفی در تاریخ فلسفه و آغاز فلسفه مدرن محسوب می شود.
کانت در زمینه های زیر دورنمای فراگیر نوینی به روی فلسفه گشوده است:
اتیک (نقد خرد عملی)
استه تیک (نقد قوه قضاوت)
مذهبفلسفه
حقوققلسفه
تاریخفلسفه
- حتی در آثار کانت، به تعریف جامعی از خرد بر خورد نمی کنیم.
۸
- ما نباید فریب تلاش واره های متنوع فلسفه کلاسیک بورژوائی در تعریف خرد را بخوریم.
۹
- این تعاریف تنها تفکر انتقادی و گاهی عمل انتقادی ـ به طور کلی ـ را در مد نظر دارند، که در زر ورق خرد پیچیده و تحویل مردم داده می شود.
- و لذا می توان از «ایمان عقلی» فلسفه کلاسیک بورژوائی سخن گفت.
۱۰
- این امر اما به هیچ وجه تصادفی نیست.
۱۱
- چون منظور فلسفه کلاسیک بورژوائی از خرد، از حد تفکر انتقادی صرف و عمل مربوطه فراتر می رود.
۱۲
- منظور فلسفه کلاسیک بورژوائی از خرد، قبل از همه، از حد منطق و تئوری شناخت فراتر می رود.
- مراجعه کنید به منطق، تئوری شناخت
منطق
۱
https://mimhadgarie.blogfa.com/post/15521
۲
https://mimhadgarie.blogfa.com/post/15524
پایان
تئوری شناخت (نظریه معرفت)
http://mimhadgarie.blogfa.com/post/13801
ادامه دارد.
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و هفتم آذر ۱۴۰۳ ساعت 16:17 توسط سیاوش زهری
|